ข้อมูลโรค MPN ของ ศ.พญ. พวงทอง ไกรพิบูลย์

โรคมัยอีโลโพรลิฟเฟอเรทีฟ (Myeloproliferative disease)
ศาสตราจารย์เกียรติคุณ แพทย์หญิง พวงทอง ไกรพิบูลย์
วว.รังสีรักษา และเวชศาสตร์นิวเคลียร์
โรคมัยอีโลโพรลิฟเฟอเรทีฟ (Myeloproliferative disease ย่อว่า MPD) หรืออีกชื่อคือ “Myeloproliferative disorder ย่อว่า MPD เช่นกัน” แต่ปัจจุบันองค์การอนามัยโรคได้ใช้ชื่อโรคนี้ว่า “Myeloproliferative neoplasm ย่อว่า MPN” เป็นกลุ่มโรคต่างๆที่เกิดจากมีการผิดปกติในการแบ่งตัวเพิ่มจำนวนมากเกินไปของเซลล์ชนิดต่างๆของไขกระดูก
โรคต่างๆที่จัดอยู่ในกลุ่มโรค MPD ได้แก่
• มะเร็งเม็ดเลือดขาวซีเอ็มแอล (อ่านเพิ่มเติมในเว็บ haamor.com)
• มะเร็งเม็ดเลือดขาวเรื้อรังชนิดเกิดจากเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิด Neutrophilสูง(Chronic neutrophilic leukemia)
• โรคเลือดหนืด(Polycytemia vera): (อ่านเพิ่มเติมในเว็บ haamor.com)
• โรคพังผืดในไขกระดูกชนิดปฐมภูมิ(Primary myelofbrosis ย่อว่า PMF)
• โรคเกล็ดเลือดสูงปฐมภูมิ(Primary หรือ Essential Thrombocythemia)
• โรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวเรื้อรังชนิดมีเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดEosinophil สูง(Chronic eosinophilic leukemia)
• โรคไขกระดูกสร้าง Mast cell สูงมากผิดปกติ(Mastocytosis)
โรคต่างๆในกลุ่ม MPD เป็นโรคพบได้ทั่วโลก แต่เป็นโรคพบน้อย พบได้ทั้งในผู้หญิงและในผู้ชาย และเป็นโรคมักพบในผู้ใหญ่
โรคMPD เป็นโรคที่ยังไม่ทราบสาเหตุ แต่มักมีความสัมพันธ์กับพันธุกรรมที่ผิดปกติ และมีอาการได้หลากหลายขึ้นกับว่าเป็นโรคชนิดใด
แพทย์วินิจฉัยโรคกลุ่มนี้ได้จาก ประวัติอาการ การตรวจร่างกาย และที่สำคัญ คือ จากการตรวจเลือดCBC การตรวจไขกระดูกด้วยการตรวจทางเซลล์วิทยา หรือด้วยการตรวจทางพยาธิวิทยา และการตรวจหาจีน/ยีน/Gene ผิดปกติจากการตรวจเลือด
การรักษาโรคMPD จะเป็นการรักษาด้วย ยาเคมีบำบัด หรือ ยารักษาตรงเป้า ร่วมกับการรักษาประคับประคองตามอาการ
การพยากรณ์โรคของโรคในกลุ่มนี้ จัดว่ามีความรุนแรงในระดับปานกลาง ผู้ป่วยมักต้องได้รับการดูแลรักษาต่อเนื่องตลอดชีวิต แต่ผู้ป่วยมีโอกาสมีชีวิตอยู่ได้นานหลายปี
อนึ่ง ผลข้างเคียงจากโรคกลุ่มMPD ที่พบบ่อย ได้แก่
• มีตับโต มีม้ามโต
• โรคเกาต์
• ภาวะซีด
• เลือดออกง่าย
• ไตวาย
• ตับวาย
• โรคหลอดเลือดหัวใจ
• โรคหลอดเลือดสมอง
• ติดเชื้อต่างๆได้ง่าย ทั้งเชื้อไวรัส และแบคทีเรีย
• อาจมีการเปลี่ยนแปลงไปเป็นมะเร็งในระบบโรคเลือด เช่น มะเร็งเม็ดเลือดขาวเฉียบพลันเอเอ็มแอล